Medineweb Forum/Huzur Adresi

Go Back   Medineweb Forum/Huzur Adresi > ..::.İLAHİYAT-ÖNLİSANS -AÇIK ÖĞRETİM FAKÜLTESİ.::. > 2.SINIF*Bahar Dönemİ* > Yaşayan Dünya Dinleri

Konu Kimliği: Konu Sahibi makbergülü,Açılış Tarihi:  11 Mart 2013 (16:41), Konuya Son Cevap : 04 Mayıs 2021 (10:40). Konuya 1 Mesaj yazıldı

Beğeni Aldı1Kez Beğenildi
  • 1 Beğenilen makbergülü
Yeni Konu aç  Cevapla
 
LinkBack Seçenekler Değerlendirme
Alt 11 Mart 2013, 16:41   Mesaj No:1
Medineweb Emekdarı
makbergülü - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Durumu:makbergülü isimli Üye şimdilik offline konumundadır
Medine No : 17068
Üyelik T.: 03 Mart 2012
Arkadaşları:26
Cinsiyet:anne
Memleket:arz
Yaş:42
Mesaj: 1.116
Konular: 170
Beğenildi:208
Beğendi:27
Takdirleri:246
Takdir Et:
Konu Bu  Üyemize Aittir!
Standart Yaşayan Dünya Dinleri Medineweb 4-5-6 Ünite özetleri

Yaşayan Dünya Dinleri Medineweb 4-5-6 Ünite özetleri

yaşayan dünya dinleri dersi ünite özetleri


HINDUIZM

Kurucusu yoktur.

Hinduizm i devlet dini ilan eden ülke Nepal.

Dünyada varlığını devam ettiren en eski dindir.

Tarihsel süreci 5 devre ayrılır.
1-Indus Vadisi dönemi ve 2- Veda dini dönemi önemlidir.

Çok sayıda kutsal metinleri var. Genel kabul görenler 2 ye ayrılır:

1-şruti (isitilen görülen)
*Vedalar (bilgiler) Bunlar insanlık tarihinin en eski metinleridir. 4 alt kola ayrılır.

2-Smriti (hatırlanan şey hafıza)
*Puranalar (Bayramlar ve hac anlatılır)
*Dharmaşastra (dini ritüeller anlatılır)
*Ramayana (Destandır)
*Mahabharata (Destandır)
Mahabharata icindeki Bhagavat-gita adlı bölüm çok meşhurdur.

Ayatar: Tanrıların farklı bedenlerle yeryüzüne inmesidir.

Hindularin çoğu ilahlardan birini kendi tanrısı (işta devata) olarak seçer.

Kast sistemi: Insanların sınıflara ayrılmasıdır. Saf temiz demektir. Bu kelime portekizce casta dan türemiştir.
Insanlar 4 sınıfa ayrılır
1-Brahminler:Rahipler
2-Kşatriyalar:Savaşçı ve yöneticiler. Dini liderlerin hepsi bu kasttandir dikkat edin.
3-Vaişyalar:Çiftçi işadamı
4-şudralar:Yoksullar hizmetçiler köleler

Karma:Kast sistemindeki sınıflamaya giren insanların bu durumu karma denen inanisin eseridir yani önceki hayatlarında iyi işler yapanlar iyi kasttakötüler de en alt kastta yer alır.

Hindulara göre ruh ölümsüzdür

reenkarnasyonc inanılır

bu gidiş geliş döngüsüne Samsara denir

Reenkarnasyondan kurtulmaya Mokşa denir.

Ibadet ferdi bir tecrübedir. Hindular nadiren mabede gider.

3 mezhebe ayrılır.

*Sivacılık:Yatay 3 çizgi alınlarında var fallik kültü
*Vişnuculukikey çizgi AvatarRamaKrişna
*şaktizm:Tanrıyı uykusundan uyandırma dışılığe hayranlık.

3 yüce tanrı var siva vişnu ve Brahma

2 en tanınmış avatar Rama ve Krisna



SıNıZM
şıKşA:ÖğRETı ANLAMINA GELıR.BıR NEVı ÖğRETMEN TALEBE ıLışKıSı.
15.YY.GÜNEY ASYA PENCAP BÖLGESıNDE ORTAYA ÇIKMIş.
GURU NANAK TARAFINDAN KURULMUş.NANAK BıR MÜSLÜMANIN YANINDA ÇALIşIRKEN ORTADAN KAYBOLUYOR VE TANRI( NAM)IN ONA 3 GÜN BıR FıNCAN NEKTAR SUNMASI ıLE BEN SENNıN TANRIMNIM ADIMI TEKRARLA VE HERKESE ÖğRET DEMESıYLE BAşLIYOR.GURU NANAK SıHLER ıÇıN REFORMCU ıSLAMLA HıNDUıZMı BıRLEşTıRıCı YÜCE ıNSANMIş.
TOPLAM 10 GURULARI VAR.GURULUK KAN YOLUYLA ıRSı OLARAK GEÇMEKTE.BUNLAR KşATRıYA KASTINA MENSUPLAR.ÖNEMLı GURULAR
2.GURU ANGAT :GURU NANAK IN ıLAHıLERıNı METıN HALıNE GETıRDı
4.GURU ARJAN:KUTSAL METıNLERı KıTAP HALıNE GETıRMış
5.GURU ARJUN:ıBADET MEKANLARI YAPMIş.BU GÜNKÜ ALTIN TAPINAK
10.GURU GOBıND :SıHLERıN SıLAHLI GÜCÜNÜ OLUşTURDU.KILIÇ VAFTıZıNı UYGULADI.

KUTSAL METıNLER:
4.GURU ARJAN:KUTSAL METıNLERı 1604 GURU GRAND SAHıP (DERLEMELERıN EFENDıSı ) KıTAP HALıNE GETıRMış.
ıÇERığı;ıBADETLE ıLGıLı ıLAHıLER VARDIR.FARKLI DıN VE ıNANÇLARI ÖNEMLı KışıLERıN SÖZLERı VARDIR.YANı HAKıKAT BıR DıNDE DEğıL NAM( ALLAH )A GÖTÜREN HER şEY TÜM YOLLARDIR.
KıTAPTA ;TEK TANRIYA ıBADETAıLE HAYATI KARMAYI RUH GÖÇÜNÜTANRI ıNAYETıNı ANLATAN ıNANÇLAR VAR.PUTLAR ıÇKıUYUşTURUCUKEHANETMUCıZEDÜNYAYI TERKşEKıLCıLıK VE TAASSUP DA TERK EDıLMELı DıYOR.
ıNAÇLAR:MONOıST ıNANÇ YANı TEK TANRILI ıNAÇ VAR.STATÜ AYRIMI YOKTUR ıNSANLAR ARASINDA.ONLARA GÖRE ;NAM YANı TANRI TEKTıR YARATCIDIR.GÖRÜNMEZDıR.YOK EDıCıDıR.HER şEYıN GERıSıNDE O VARDIR.ONUNLA TÜM KALPLER AYDINLANIR VE ıNSANLARA GURU TARAFINDAN ÖğRETıLıR.TANRININ ENKARNASYONU YANı ıNSAN BıÇıMıNı ALMA DURUMU YOKTUR.BU YÜZDEN KRışNA VE şıVA DıYE BıLıNEN HıNDULARIN TANRILARI SıHLERE GÖRE VARLIKTIR.

SAT NAM:EBEDı GERÇEK
WAHEGURU:MÜKEMMEL RAB......BUNLAR NANAK TARAFINDAN KULLANILAR TANRI ıSıMLERıYMış.

KARMA ıNANÇLARI ıYı AMELLER ıYı ıNSAN OLARAK DÖNMEYE KÖTÜLER DE DÜşÜK HAYVAN VE KUşLAR OLARAK DOğMAYA SEBEP OLUYORDOğUM-ÖLÜM DÖNGÜSÜ BıZZAT TANRI TARAFINDAN YAPILIR.ÖLÜM BıR SON DEğıL MANEVıYATIN YÜKSELMESı TANRIYA ULAşMADAKı SAFHALAR OLARAK GÖRÜLÜR.CENNET CEHENNME YOK HEPSı BU DÜNYADA OLUR.
JıVAN MUKTı(YAşARKEN KURTULMUş) KURTULUş :TANRI GıBı OLMAK ONU ıYıCE ıDRAK ETMEK YOLUNDA BULUNMAKTI.SıHLERıN ıDEAL ıNSANI BUDUR.KURTULUşA ERMış Kışı KARMAYA TABı OLMAZ O ARTIK YOL GÖSTERıCı GURU OLUR ODA BıR NEVı PEYGAMBER DURUMU.TANRININ SÖZLERıNı AKTARICILARDIR.
ıBADETLERı:HERHANGı BıR ıBADET GÜNLERı YOK.(GURDWARA:guruların kapısıyani mabet)MABETLERDE CEMAAT TOPLANIR.TOPLUCA ıLAHı SÖYLERLER.KUTSAL KıTABI OKURLAR.HER SıHıN ıBADET BÖLÜMÜ OLMALI HER AKşAM Bı PARÇA OKUMALIDIR.
HAC ALTIN TAPINAKTIR.ÖLÜLER YAKILIR YAKILACAK YER YOKSA GÖMÜLÜR

VAHTıZ TÖRENı:10.GURU GOBıND MOğOLLAR TARAFINDAN ÖLDÜRÜLEN BABASININ ıNTıKAMINI ALMAK VE DIş BASKILARA KARşI KOYMAK ıÇıN SEÇKıN BıR SıH AZıZLER TARıKATINI KURDU.GıRMEK ıSTEYEN GENÇ ;5 ıYı SıHıN HAZIR BULUNDUğU MECLıSTE 2 UCLU HANCERLE KARIşTIRILMIş şEKERLı SUYU SAÇINA VE VUCUDUNA DÖKÜLÜR ıÇıRıLıR.GENÇ ASLANA DÖNÜşMÜş VE ıYı BıR SAVAşÇI OLMUşTUR.ıSMıNıN SONUNA SıNGH (ASLAN) EKı GETıRıLıR.KHALSANIN BıR ÜYESı OLMUşTUR ARTIK.
SıNGH 5 K YI TAşIMAK ZORUNDADIRBUNLARA KAKKA DENıR.


Mezhepleri ve diğer dinlere bakışları

kakka da 5 ayırıcı işaret
kesh:kesilmemeiş uzatılmış saçlar
kanga:kç.tarak
kacca:dize kadr beyaz don
kara:çelik bilezik
kirpan:kılıç yani hançer

2 grup var sihlerde bi yukarıda anlattığım bide bu 5 şeyi taşımayan henüz tam sih olamamış grup.
Sihzm;müslüman sufi kebir geleneğinden geldiği için karışık bir dindir onalara göre herkes isterse kurtuluşa erebilir..


aşküma adlı üyenin paylaşımıdır...



ÜNıTE 5

MECUSıLıK VE SABııLıK

Başlarken…
Arkadaşlar inşallah faydalı bir çalışma yapmışımdır.karşılık olarak sadece dua yeter…

Öncelikle kitaplarınızı en azından 1 kere okumanızı, sonra bu özetlere bakmanızı tavsiye ederim. Çünkü bana göre önemli olan bir başlık diğerinize göre önemsiz veya tersi olabilir.
Belki sınavda çıkması kuvvetle muhtemel bir soruyu gözden kaçırabilirim.


1-Cümleler halinde konu özetleri
2-soru cevap

1-KONU ÖZETLERı
A-MECUSıLıK¤
Zoroastrianizm yada Zerdüştçülük ve inanç sisteminde yer tutan ateş kültünden dolayı ateşperestlik olarak adlandırılır.
Mecusilik eski iran kökenli geleneksel bir dindir.
ıranda yaşayan gabarlarla Hindistan e dünyanın çeşitli yerlerinde varlıklarını sürdüren parsiler Mecusi geleneğinin temsilcisidir.
Mecusi ismi eski iran geleneğindeki bir toplumsal sınıfı ifade eden MECUş tan gelmektedir.
Mecusilik monoteist bir inanç sistemi tebliğ eden zerdüştün öğreti üzerine kuruludur.
Günümüz Mecusiliğini temsil eden parsiler ve gabarlar tek tanrıcı olduklarını ifade ederler.
Mecusilikteki tek tanrı ahura mazdah dır.

B-KURUCU şAHSıYET
Kurucusu zerdüştdür
Zerdüştün annesi dugdova babası poyruşaspadır.
MÖ 6-7 yy. da yaşamıştır(ne zaman yaşadığına dair teferruata girmedim ayrıntılı olarak bk.sh. 108)
30 yaşındayken ibadet amacıyla nehirden su alıp çıkarken tanrının meleği vohu manah ilk vahyi getirmiştir.ve kendisini ruhsal olarak ahura Mazda ya götürmüştür.
Zerdüşt yaşadığı dönemin çok tanrıcılığına karşı olarak tek tanrı inancını insanlara yaymaya çalışmıştır.

C-TARıHSEL GELışıM
Zerdüştle başlayan ve tek tanrı Mazda tapıcılığını ön plana çıkaran ilk inanç dönemi monoteizm içeren bir dönemdir.
Özellikle daryus zamanında iran sınırları dışında Anadolu ve avrupada Zerdüştçük yayılmaya çalışılmıştır.
Ahura mazdah nın tek tanrı olarak öne öıktığı bu monoteist dönemdeki dinsel yapı aynı zamanda MAZDAıZM olarak da adlandırılır.
Sasaniler döneminde Mecusilik düalist yapısıyla dikkat çeker.
Bu dönemde iyi ve kötü düalizmine dayalı teorik bilgiler yazıya geçirilmeye çalışılmıştır.bu dönemde özellikle MS.272 de imparatorluk başrahibi kartirin göreve gelmesiyle Mecusilik resmi bir din olarak ilan edilmiştir.
Müslüman yöneticiler Mecusilere zımmi muamelesi yapmışlardır. Onlara ehli kitap giib muamele yapın diyen hz. Muhammed s.a.v. bizzat kendisi yemen ve hecer Mecusilerine bu muameleyi yapmıştır.peygamberimizonların kadınlarıyla evlenmemek ve kestiklerine yememek kaydıyla cizye ye bağlamıştır.
5 ana bölgeye ayrılmıştır bunlar –sancaralar,bhagaryanlar,godavralar,bharuchal a ve kambattalar.
Zerdüşt hayattayken inancını tacikisan ve belucistan da yayma fırsatı bulmuştur.
Günümüz Mecusileri büyük oranda Hindistan abd kanada ve çeşitli batı ülkerinde yaşamaktadırlar.
D-AVESTA
Mecusiliğin kutsal kitabı avesta dır. Birkaç ana bölümden oluşan avestanın bölümleri : yasna,visperad,yaşt,videvdat, ve hurda avesta ( küçük avesta) olarak adlandırılır.

Mecusi geleneği orijinal avestanın kral viştaspa tarafından 12.000 öküz derisine altın mürekkeple yazıldığı ve bunun iki nüshasından birinin şiz kraliyet hazinesine diğerinin ise stakhr arşivine konulduğunu kabul eder.
Mecusi rahiplerince yazılan ve adeta avestanınyorumu olan metinler genel olarak zend adıyla adlandırılır.

E-ıNANÇ ESASLARI
Mecuiler ahura mazdanın her şeyi bilen ve her şeye güç yetiren tek tanrı olduğuna inanırlar.ayrıca onlar zerdüştün peygamberliğine vahye ruhun ölümsüzlüğüne haşre hesaba ve cennet cehenneme inanırlar.
6 yüce varlık vohu manah (iyi düşünce) aşa vahista (iyi gerçek) spenta armaiti (iyi sadakat) khşatrha vairya (cazip hükümranlık) haurvatat ( bütünlük) ve ameratat ( ölümsüzlük)
Kötü olan ruhlar arasında en başta geleni angra mainyu dur.
Kötü ruhlu karakterlere verilen genel addaevalar (devler) dir.
ıyilik ahura Mazda( ohrmazd)
Kötülük angra mainyu ) (Ehrimen)
Bunlara göre ahura Mazda kudret ve iyiliklerle çevrili ışık dünyasında yaşıyor
Ehrimen ise karanlıklarla çevrili olan derin çukurlarda kana susamış bir şekilde yaşıyor.

F-TEMEL ıBADETLER
Mecusiliğin ahlak sistemi özünü humuta,hukhta, huvarşta, yani iyi düşünce ,iyi söz, iyi davranış.
Gündelik olan 5 vakit dua oldukça önemlidir.güneş doğarken öğlen tepedeyken,öğleden sonra,güneş batarken ve gece olmak üzere her Mecusi güneşe ışığa yada ateşe dönerek dua okur.dua öncesi islamdaki abdeste benzerabdest alınır.
mecusilikteki dine giriş adı inisiyasyondur. Bu tören navcot olarakadlandırılır.
Yıllık olarak kutlanan 7 tane bayramları vardır.
Bunların en önemlisi nevruz bayramıdır.
Nevruz bayramı güneş takviminin ilk ayı olan fervardinin ilk gününde (21 mart) ta kutlanır. Bu bayram efsanevi iran kralı cemşitle yada zerdüştle ilgili olarak görülür.
Nevruz ateşin efendisi aşa vahiştaya atfedilmiştir.
Diğer 6 bayram genel olarak gahambar adıyla bilinir.
Bunlardan başka sonbaharda hasat zamanı kutlanan mihrican bayramıda önemli bir bayramdır.
Hindistan Mecusilerinin dini ayinlerde kullanmak üzere yetiştirdikleri beyaz boğanın adı varaysadır
Tapınaklarına verilen isim ateşgede dir.
Tapınaklardaki ateşler kutsiyet derecelerine göre 3 grupta toplanır.rn kutsalı ataş bahramdır. 2.kutsal ataş adaran 3.kutsal ataş dadgah.






SABııLıK
Batılı araştırmacılar sabiiliği mandizm olarak adlandırırlar.

A-TARıHSEL GELışıM
Sabiler kendilerini hz. Adem le bailayan ilk din olarak görürler.
Sabilik mö son200 yıl içerisinde Filistin Ürdün bölgesinde mevcut olan heterodoks Yahudi akımları içerisinde filizlenmiştir.sabiiler tarafından büyük bir önder ve bir ışık peygamberi olarak adlandırılan hz Yahya büyük ihtimalle nasuralar cematiyle ilişki içindeydi
Sabiiler kendi asli Yahudi kültürleri yanı sıra iran dinlerinden (ölü ile ilgili bazı törenler ayin yemekleri ve yıldızlarla ilgili çeşitli tasavvur konularında olduğu gibi)babil asur dininden (sihir ve büyü formülleri ve benzeri) ve hristiyanlıktan (Pazar gününün kutsallığı gibi )çeşitli unsurları ilave ettiler.

B-KUTSAL METıNLERı

Sabiliğin temelini oluşturan kutsal kitaplar 3 tanedir ginza , draşya d Yahya ve kolasta dır
Ginza hazine anlamına helir 600 sayfadır.ademin kitabı die adlandırılır.
Sabilikte exorsizm kötü ruhları kovma anlamına gelir.
Kutsal metinler aramcanın doğu lehçelerinden mandencedir.

C-TEMEL ıNANÇ ESASLARI
Baştan sona sabi öğretilerine ****fizik ve içinde yaşanılan evren düzleminde kabul edilen bir düalizm hakimdir. Gnostik düalizm olarak da nitelendirilebilir.
Bu düalizme göre bir taraf ışık ve nur alemi, diğer taraf ise karanlık alemidir.(çok gereksiz ayrıntı olarak gördüğüm bi sürü abuk sabuk şey için bk.sayfa 120)
Dişi figür ruha ile karanlık kralı birleşirler vr bundan kötü varlıklar olan 7 gezegen ve 12 burç doğar.
Sabilere göre kurtuluş yalnızca ruh için geçerlidir.zira beden bu dünyaya aittir.
Sabi düşüncesine göre kurtuluşun tek yolu ilahi kurtarıcı bilgiye (buna manda yani hikmet yada kutsal bilgi denir.

D-TEMEL ıBADETLER
Sabiiler ibadetlerini evlerinde belirli durumlarda mandi denilen bir yapının önünde bulunan havuzda veya havuz kenarında yaparlar.
Sabi ibadetleri arasında en önemli olanı boy abdesti yada vaftizdir.masbuta tamaşa ve rişamma şeklinde 3 çeşit dini yıkanma vardır
“Mbattal =sabilere göre yılın çeşitli gün ve saatlerini uğursuz sayarlar.
Bayramları arasında en önemli olanı bir çeşit bahar bayramı olarak kutladıkları 5 günlük panja yada parvania bayramıdır.

Din adamları ve mabet
rahiplikteki en üst tabakaya riş ama adı verilir.
Normal rahiplere tarmida yardımcı rahiplere ise asganda adı verilir.
Sabilerde hırıstiyanlarda olduğu gibi dinme kabul töreni yoktur. Sabi ana babadan doğan herkes sabidir.dışardan bir kimenin sabi olması mümkün değildir.


Arkadaşlar başında yıldız olan sorular çıkmasını kuvvetle muhtemel gördüğüm sorulardır


SORU CEVAP
MECUSıLıK
S:1: günümüz Mecusiliğinin temsilcileri kimlerdir
C:1:gabarlar ve parsiler.

S:2:Mecusi ismi nereden gelir?
C:2:mecuştan

*S:3:Mecusiliğin kurucu şahsiyeti kimdir ?
C:3:Zerdüşt.

*S:4:Mecusilikteki vahiy getiren melek kimdir ?
C:4: vohu manah

SMecusilikte Zerdüşt dönemi hakim olan anlayış hankisidir?
Cmonoteizm

*S:6:Mecusilik diğer ismi nedir?
C:6: mazdaizm

S:7:Mecusilikte düalist yapı hangi dönemde göze çarpar?
C:7:sasaniler döneminde

S:8:Müslümanlar Mecusilere hangi statüde bakmışlardır ?
C:8:zımmi

*S:9:Mecusiler kaç gruba ayrılır?
C:9: 5gruba sancaralar, bhargaryanlar, godavralar, bharuchalar, khambattalar.(bu sorunun ayrıntılarını okumanızı tavsiye ederim)

*S:10:Mecusiliğin kutsal kitabı hangisidir?
C:10:avesta

*S:11:Mecusiliğe göre yüce varlıklar neledir?
C:11: 1vohu manah(iyi düşünce)
2 Aşa vahişta (iyi gerçek)
3 Spenta armaiti( iyi sadakat)
4 Khşatrha vairya (cazip hükümranlık)
5 Haurvatat (bütünlük)
6 Ameratat(ölümsüzlük)

S:12:Mecusilikte kötü olan ruhlar arasında en başta hangisi gelir?
C:12: angra mainyu

SMecusiliğe göre iyilik tanrısı kimdir (haşa)
C ahura Mazda


S:14.mecusiliğe göre kötülük tanrısı kimdir (haşa)
C:14: Ehrimen

*S:15:Mecusiliğe göre beklenen kurtarıcı kimdir?
C:15: saoşyant


*SMecusiliğe göre humuta, hukhta, ve huvarşta nın anlamları nelerdir ?
Chumuta = iyi düşünce hukhta=iyi söz huvarşta=iyi davranış


S:17:Mecusiliğe göre dine giriş ve töreninin adı nedir?
C:17: dine giriş = navcot dine giriş = inisiyasyon

*S:18:Mecusilerin en önemli bayramı hangisidir ?
C:18:nevruz bayramı martın 21 inde kutlanılır

S Mecusiliğe göre diğer bayramlar hangi isim ile ifade edilir.?
Cgahambar.

*S:20:Mecusiliğe göre mihrican bayramı ne zaman kutlanılır?
C:20: sonbaharda hasat zamanı

S:21:Mecusilerin tapınaklarına hangi isim verilir?
*C:21: ateşgede


S:22:Mecusileriçin kutsiyet derecesine göre kaç çeşit ateş vardır ve nelerdir?
C:22:3 çeşit. En kutsal ataş bahram, 2 derecede kutsal ataş adaran 3.derece ataş dadgah


SABııLıK
*S:23:batılı araştırmacılar sabiileğe hangi ismi verir ?
C:23:mandeizm

*S:24:sabi kutsal kitapları nelerdir ?
C:24: 3 tanedir ginza, draşya d Yahya, kolasta

S:25:Sabiliğe göre kötü ruhları kovmaya ne ad verilir?
C:25:exorsizm

S:26:sabilik nasıl bir inanca sahiptir ?
C:26: düalist

S:27: sabiliğin en önemli bayramı hangisidir ?
C:27: panja (parvania)


S:28:sabiilikte en üst tabaka rahipliğe ne ad verilir ?
C:28:riş ama

*S:29: sabilikte maddi evrenin yaratıcısı olan anrısal güç hangisidir?
C:29:ptahil

S:30:sabi inancında ilahi alemden düşüşün 3 safhasını kimler temsil eder
C:30:yuşamin, abatur, ptahil

ÜNıTE 6
YAHUDıLıK 1

1-konu özetleri
2-sorular

GıRış
Yahudilik 3 ilahi kayaklı dinden biri ve kronolojik olarak en eskisidir.
Yahudilerin dini Yahudi adını almadan önce kavmin adına baplı olarak ıbranilerin dini veya israiloğullarınn dini olarak adlandırılıyordu.

TEMEL KAVRAMLAR (ıBRANıııSRAıL VE YAHUDıLıK TERıMLERı)
Yahudileri tanımlamak için bir çok terim kullanılmaktadır ve bunların başında ıbrani ısrail ve yahudi gelmektedir.
Yahudiler kendilerinin ıbrani abram (hz. ıbrahim)dan geldiklerine inanmakta kutsal kitaplarının diline ıbranice denilmekte dinlerini ve milletlerini ifade ederken Yahudi terimi kullanılmakta diğer taraftan ısrail oğulları diye bilinmekte ve filistinde 1948 de kurdukları devlete ısrail adını vermektedirler

ıbrani terimi
Yahudilerin ulu ata olarak kabul ettikleri hz. ıbrahim tevratta ıbrani olarak takdim edilmektedir.yahudi inancına göre hz nuh insanlığın 2.atasıdır.hz. ademle nuh arasında 10 hz nuh ile hz ıbrahim arasında da on nesil vardır.nuhun 3 oğlundan sam ın soyundan gelenlere sami kavimler denilmektedir.samın soyundan gelen eber hz. ıbrahimin büyük atasıdır. Ve hz ibrahime eberin soyundan geldiği için ıbrani denilmektedir.

ısrail terimi
ısrail terimi iki kelimeden oluşmaktadır.ve kelimenin ilk kısmını oluşturan isra kelimesi kesin olmamakla birlikte üstün gelmekşifa vermek parlamakgüreşmek güçlü kılmak gibi anlamlara gelir.el ise tanrının eli anlamına gelir.tevrata göre bu terim yakupla güreşen biri tarafından ona verilmiştir.

Yahudi kutsal kitabının hoşea bölümüne göre Yakup un güreştiği kişi tanrının meleğidir.
Günümüzde ısrail adı hz. ıbrahim ishak ve Yakup yoluyla gelen ve aynı tanrıya imanda birleşmiş bütün kavim için kullanılmıştır.

Yahudi terimi
Kuranda Yahudi kelimesi yehüdi hadu ve hüdna şeklinde geçmektedir

Yahudi kimdir ?
Geleneksel Yahudi hukukuna göre bir kişinin Yahudi kabul edilmesi öncelikle ayhudi bir anneden doğmuş olma şartıdır.yahudi olunmaz Yahudi doğulur terimi de bu temel kuralı yansıtmaktadır.dolayısıyla baba Yahudi olsa bile anne Yahudi olmayınca çocuk Yahudi sayılmaz.
Ancak Yahudi dini hukukunun bu temel prensibi yanında Yahudi dinine girmeye müsaade edilmiştir.
Yahudiliğe girme şartları erkek için sünnet olma ayrıca erkek ve kadın için mikve adı verilen bir havuzda tümüyle suya dalma (tevilah) ve Yahudi şeriatının emirlerini kabul etmektir. Dine giriş uygulamalarınının bir kısmı reformist ve muhafazakar Yahudilerce kabul edilmemektedir.
Reformistlere göre Yahudi anne ve babadan doğmayan çocuk Yahudi dir.
Yahudi dini hukuku ( halahah)
Yahudilik nedir ?
Yahudilik hz. ıbrahimi referans olarak kabul eden monoteist din ailesinin üç halkasından biri ve en eskisidir.
Yahudilik bir ve tek tanrı inancıyla dini hukuk ve praiğe yönelik vurgu yönünden ıslam dinine en yakın olan dindir.
Yahudiliğin en belirgin özelliği politeist bir ortamda monoteist (tek tanrı) inancını yerleştirmesidir.
Yahudiliğe göre Yahudiler tevratta yer alan 613 emri uygulamakla yükümlüdür. Yahudi olmayanlar ise nuh un yedi kanunu uygulamak zorundadır.

TARıHSEL GELışıM

Yahudiler kendilerinin büyük ata ibrahimden geldiklerine inanmaktadırlar.israil oğullarının ve ısrail dininin kökeni Yahudi geleneğinde ilk ıbrani atası ilk monoteist ve aynı zamanda ilk Yahudi kabul edilen ibrahime dayandırılmaktadır.
ısmail Hacer den doğmuştur.
ıshak sareden doğmuştur.
Yahudilerin iddialarının aksine kuran hz. ıbrahimin Yahudi veya hristiyan olmadığını çünkü Tevrat ve incilin ondan sonra nazil olduğunu belirtmektedir.
ısrail oğullarının Yusuf vasıtasıyla mısıra gelişleri mısır daki hiksos saltanatı döneminde olmuştur.ve ısrail oğulları mısır da 430 sene kalmışlardır.

HZ. MUSA

Yahudilere peygamberlerin en büyüğü hz. Musadır
Kendinse verilen kitap tevrattır.
Hz. Musa hz. Yakup un 12 oğlundan levinin soyundan gelmiştir.
Vaat edilmiş topraklar : merkez : Kudüs onun merkezinde :siyon dağı ve mabet bölgesi bulunmaktadır.
Kuranı kerimde en çok ismi zikredilen peygamber hz. Musadır.(136 kere)
Tevratın çıkış levililer sayılar ve tensiye bölümleri hz. Musadan bahseder.
ısrailin 12 kabilesi : ruven şimeon yehuda yisakar zevulun dan naftali gad aşer efraim menase ve bünyamin.
Hakimler arasında yer alan deborah Yahudilikteki kadın peygamberlerdendir.
ısrailin ilk kralı saul.
Büyük mabedi inşa eden hz. Süleyman dır
Yahudi krallığını yıkıp 1. mabet dönemini bitiren kavim babillilerdir.
Yahudilere göre ezra bir peyamber değildir. Fakat peygamberlerden öte bir konuma sahiptir.
Yahudilere göre musa önce önce gelmeseydi Tevrat ezraya verilecekti.
Mabedin yeniden yapılanmasına öncülük eden şahıs ezradır.usta bir Tevrat yazıcısı olarak bilinir.
Tevratın yeniden yazılması ve tekrar hayata geçirilmesi onun zamanında olmuştur.tevratı haftalık okuma parçalarına bölen ve haftalık Tevrat okuma geleneğini başlatan odur.
ıkinci mabed dönemi Romalıların yıkmasıyla sona ermiştir.
Bir rivayete göre Medine de yaşayan kanuka nadir ve kurayzaoğulları kabileleri 2.mabed döneminden sonraki sürgünde medineye gelmişlerdir.
Osmanlılar döneminde sabatay sevi Mesih iddiasıyla ortaya çıkmış Osmanlıları bu isyanı bastırmasıyla sabatay sevi Müslüman olmuştur.(sabatayizm)
1897 deki 1. Siyonist kongresi thedor herzl i başkan seçti (filistine yerleşme olayı)
Bugün israilde ki Yahudi toplumu etnik açıdan aşkenazm sefardim mizrahim ve Etiyopya yahudileridnden oluşmaktadır.
Aşkenazim sosyal ekonomik ve siyasi statü açısından en üst seviyededir.
En alt seviye is mizrahim ise en alt seviyededir.
ısrail devleti Ortodoks öğretiyi kabul etmektedir.

KUTSAL KıTAPLARI
Yahudiliğin kutsal kitabı Türkçede eski ahit diye bilinen ve Yahudilerin Yahudilerin TANAH adını verdikleri kutsal metinlerdir.
Tanah 3 temel bölümden oluşan Yahudi kutsal kitabının her bir bölümünün adının ilk harflerini bir araya getirmek suretiyle oluşturulmuş bir uydurma isimdir. Tanah = tora (Tevrat) nevim (peygamberler) ve ketuvim (kitaplar dan oluşmaktadır.
Tevrat en dar anlamıyla Yahudi kutsal kitabının ilk bölümünü oluşturmaktadır ve geleneksel Yahudi inancında musa peygambere tanrı tarafından verildiğine inanılan en önemli bölüm kabul edilmektedir.
Tevrat kitabı yazılı Tevrat
Talmud ise sözlü Tevrat.
Yazılı Tevrat geniş anlamıla musaya verilen 5 kitabın (tora) yanı sıra peygamberler (nevim) ve kutsal yazılar (ketuvim) denieln literatürüde içine alan eski ahidin tamamı için kullanılmaktadır.
Tanahın dili içindeki 3 pasaj hariç ıbranicedir.
Biirnci temel bölüm olan Tevrat kendi içinde ÇIKIş LEVıLıLER TEKVıN SAYILAR VE TESNıYE alt bölümlerinden oluşmaktadır.



Sorular
s.1 üç ilahi dinin en eskisi hangisidir ?
c.1 yahudilik

s.2 yahudilik ismi bu ismi almadan önce nasıl adlandırılırdı ?
c.2 ibranilerin dini veya ısrail oğullarının dini

s.3 yahudiler kimi ulu ata kabul eder ?
c.3 hz. ıbrahim

s.4 yahudi kutsal kitabına göre hz.yakupun güreştiği kişi kimdir ?
c.4 tanrının meleği

s.5 israil halkının kutsallık kazanması olayı naıldır ?
c.5 israil kavminin kutsallık kazanması tanrının kendilerini seçip ahitleşmesiyle kutsallık kazanmıştır.

s.6 yahudilere göre kaç ahit vardır
c.6 2 tanedir. 1. hz.ibrahim ve nesli 2. hz musa


s.7 geleneksel yaudi huukuna göre bir kişinin Yahudi kabul edilmesinin şartı nedir ?
c.7 yahudi anneden doğmuş olma şartıdır.

s.8 halalah nedir
c.8 yahudi dini hukuku

s.9 islam dinine en yakın din hangisidir ?
c.9 yahudilik

s.10 yahudiliğin en belirgin özelliği nedir ?
c.10 politeist bir ortamda tek tanrı inancını yereştirmesidir

s.11 yahudiliğe göre tevratta kaç emir vardır ?
c.11 613

s.12 israiloğullarının mısıra gelişini açıklayınız
c.12 israiloğullarının mısıra gelişleri Yusuf zamanında mısırdaki hiksos saltanatı döneminde olmuştur. Mısırda 430 sene yaşamışlardır.

s.13 hz musanın soyu nerden gelmektedir ?
c.13 hz. Musa hz. Yakup un 12 oğlundan levinin soyundan gelmektedir.babası abram annesi yokebed dir.

s.14 hz musanın mucizeleri nelerdir?
c.14 asa ve beyaz el

s.15 vadedilmiş topraklar neresidir ?
c.15 kudüs onun merkezinde de siyon dağı ve mabet bölgesi

s.16 tevratın hangi bölümleri hz. Mussanın hayatını anlatmaktadır ?
c.16 çıkış levililer sayılar ve tensiye

s.17 kuran da en çok ismi geçen peygamber hangisidir ?
c.17 hz.musa (34 surede 136 defa zikredilmektedir.

s.18 israiloğullarının 12 kabilesini sayınız.
c.18 ruven şimeon yehuda yisakar zevulun dan naftali gad aşer efraim menase ve bünyamin

s.19 israilin ilk kralı kimdir ?
c.19 saul

s.20 yahudilikteki kadın peygamber kimdir ?
c.20 deborah

s.21 israiloğulları kim zamanında en ihtişamlı dönemlerini yaşamışlardır ?
c.21 hz. Davud ve hz. Süleyman

s.22 israiloğullarının teşkilatlanması kim zamanında olmuştur ?
c.22 hz. Davud

s.23 büyük mabedi ıLK DEFA kim inşa etti ?
c.23 haz.süleyman

s.24 1. mabed dönemi ne zaman başlamıştır ?
c.24 1.mabedin yapılmasıyla

s.25 1.mabed dönemi ne zaman ve kimler tarafından bitirilmiştir ?
c.25 buhtunnasr döneminde babilliler tarafından

s.26 (arkadaşlar buradan soru çıkacak düşüncesindeyim ama nasıl bir soru çıkar emin değilim onun için lütfen kitabınızın 142 . sayfasının ilk 2 parağrafını okuyunuz(ezra ile ilgili bölüm) )

s.27 2. mabed kim tarafından yıkılmıştır?
c.27 romalılar tarafından

s.28 1. Siyonist kongresi nin başkanı kimdir ?
c.28 theodor herzl

s.29 1.siyonist kongresinin programı nedir ?
c.29 yahudi halkı için filistinde bir yurt kurulması

s.30 bu gün israildeki Yahudi topluluğu hangi gruplardan oluşmaktadır ?
c.30 aşkenazim sefardim mizrahim ve Etiyopya Yahudileri

s.31 israil devleti hangi öğretiyi kabul eder ?
c.31 ortodoks

s.32 yahudiler kutsal kitaplarına hangi ismi verir ?
c.32 tanah

s.33 tanah hangi bölümlerden oluşmaktadır ?
c.33 tora(Tevrat) nevim(peygamberler) ketuvim (kitaplar)

s.34 tanah kendi içinde kaç bölümden oluşur ?
c.34 üç temel bölüm ve yirmi dört kitaptan

s.35 birinci temel bölüm olan Tevrat kendi inde kaça ayrılır ?
c.35 tekvin çıkış levililer sayılar ve tensiye

s.36 nevim (peygamberler) hangi bölümlerden oluşur
c.36 yeşu hakimler samuel 1-2 krallar 1-2 işaya yeremya hezekiel hoşea yoel amaos ovadya yunus mika nahum habakkuk tsefanya haggay zekerya ve malaki

s.37 ketuvim (kutsal yazılar) hangi bölümlerden oluşur ?
c.37 mezmurlar meseller eyup neşideler neşidesi rut mersiyeler vaiz ester daniel ezra-nehemya tarihler 1-2 bölümlerinden.

s.38 hangisi Yahudiler için kullanılan isimlerden değildir ?
c.38 arami

s.39 israil kelimesi hangisinin diğer adıdır ?
c.39 yakup

s.40 kudüsteki tapınak 2.kez kim ve ne zaman yıkıldı ?
c.40 romalılar m.s 70

s.41 aşağıdakilerden hangisi Yahudi kutsal kitaplarının içinde yer almaz ?
c.41 vahiy

s.42 tevrat la ilgili 4 kaynak teorisini kim öne sürmüştür ?
c.42 julius wellhausen


umut1453 adlı üyenin paylaşımıdır...


SORU CEVAPMECUSıLıKS:1: günümüz Mecusiliğinin temsilcileri kimlerdirC:1:gabarlar ve parsiler.

S:2:Mecusi ismi nereden gelir?C:2:mecuştan

*S:3:Mecusiliğin kurucu şahsiyeti kimdir ?C:3:Zerdüşt.

*S:4:Mecusilikteki vahiy getiren melek kimdir ?C:4: vohu manah

SMecusilikte Zerdüşt dönemi hakim olan anlayış hankisidir?Cmonoteizm

*S:6:Mecusilik diğer ismi nedir?C:6: mazdaizm

S:7:Mecusilikte düalist yapı hangi dönemde göze çarpar?C:7:sasaniler döneminde

S:8:Müslümanlar Mecusilere hangi statüde bakmışlardır ?C:8:zımmi

*S:9:Mecusiler kaç gruba ayrılır?C:9: 5gruba sancaralar, bhargaryanlar, godavralar, bharuchalar, khambattalar.(bu sorunun ayrıntılarını okumanızı tavsiye ederim)

*S:10:Mecusiliğin kutsal kitabı hangisidir?C:10:avesta

*S:11:Mecusiliğe göre yüce varlıklar neledir?C:11: 1vohu manah(iyi düşünce) 2 Aşa vahişta (iyi gerçek)3 Spenta armaiti( iyi sadakat)4 Khşatrha vairya (cazip hükümranlık)5 Haurvatat (bütünlük)6 Ameratat(ölümsüzlük)

S:12:Mecusilikte kötü olan ruhlar arasında en başta hangisi gelir?C:12: angra mainyu

SMecusiliğe göre iyilik tanrısı kimdir (haşa)C ahura Mazda


S:14.mecusiliğe göre kötülük tanrısı kimdir (haşa)C:14: Ehrimen

*S:15:Mecusiliğe göre beklenen kurtarıcı kimdir?C:15: saoşyant


*SMecusiliğe göre humuta, hukhta, ve huvarşta nın anlamları nelerdir ?Chumuta = iyi düşünce hukhta=iyi söz huvarşta=iyi davranış


S:17:Mecusiliğe göre dine giriş ve töreninin adı nedir?C:17: dine giriş = navcot dine giriş = inisiyasyon

*S:18:Mecusilerin en önemli bayramı hangisidir ?C:18:nevruz bayramı martın 21 inde kutlanılır

S Mecusiliğe göre diğer bayramlar hangi isim ile ifade edilir.?Cgahambar.

*S:20:Mecusiliğe göre mihrican bayramı ne zaman kutlanılır?C:20: sonbaharda hasat zamanı

S:21:Mecusilerin tapınaklarına hangi isim verilir?*C:21: ateşgede


S:22:Mecusileriçin kutsiyet derecesine göre kaç çeşit ateş vardır ve nelerdir?C:22:3 çeşit. En kutsal ataş bahram, 2 derecede kutsal ataş adaran 3.derece ataş dadgah


SABııLıK*S:23:batılı araştırmacılar sabiileğe hangi ismi verir ?C:23:mandeizm

*S:24:sabi kutsal kitapları nelerdir ?C:24: 3 tanedir ginza, draşya d Yahya, kolasta

S:25:Sabiliğe göre kötü ruhları kovmaya ne ad verilir?C:25:exorsizm

S:26:sabilik nasıl bir inanca sahiptir ?C:26: düalist

S:27: sabiliğin en önemli bayramı hangisidir ?C:27: panja (parvania)


S:28:sabiilikte en üst tabaka rahipliğe ne ad verilir ?C:28:riş ama

*S:29: sabilikte maddi evrenin yaratıcısı olan anrısal güç hangisidir?C:29:ptahil

S:30:sabi inancında ilahi alemden düşüşün 3 safhasını kimler temsil ederC:30:yuşamin, abatur, ptahil


ilimhazinem ilahıyatçı kardeşlerimin paylaşımıdır..








sultan81 beğendi.
__________________
لاَ يُكَلِّفُ اللّهُ نَفْسًا إِلاَّ وُسْعَهَا

"Allah hiç kimseye taşıyabileceğinden daha fazlasını yüklemez."

|| BAKARA 286. ||


MAZARET insanın kendine söylediği en büyük ''YALAN''dır !! ..

Velhasıl-ı kelâm.
Namaz, duâ, gayret, nâsip. . .
Alıntı ile Cevapla

Konu Sahibi makbergülü 'in açmış olduğu son Konular Aşağıda Listelenmiştir
Konu Forum Son Mesaj Yazan Cevaplar Okunma Son Mesaj Tarihi
yeniden merhabalar Serbest Kürsü KardelenGül 12 1474 27 Eylül 2018 18:05
2014 kpss için konu dağılımı KPSS İstişare/Sohbet nurşen35 1 2152 11 Ağustos 2014 13:31
evde tarhana yapmanın püf noktaları (: Bilgi Dağarcığı Allahın kulu_ 5 3083 11 Ağustos 2014 12:07
KPSS Birde Böyle Hazırlanmayı Deneyin KPSS İstişare/Sohbet Mihrinaz 9 2980 11 Ağustos 2014 11:21
ilitamlar hakkında genel bilgiler-medineweb İlitam 3.sınıf Genel Paylaşımlar nurşen35 403 150764 11 Ağustos 2014 10:59

Alt 04 Mayıs 2021, 10:40   Mesaj No:2
Medineweb EDİTÖRÜ
Kara Kartal - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Durumu: Kara Kartal isimli Üye şuanda  online konumundadır
Medine No : 59105
Üyelik T.: 03 Şubat 2018
Arkadaşları:1
Cinsiyet:
Mesaj: 398
Konular: 32
Beğenildi:440
Beğendi:643
Takdirleri:9255
Takdir Et:
Standart

4-5-ve 6. Ünitelr hazirlayandan
Alıntı ile Cevapla
Cevapla


Konuyu Toplam 1 Kişi okuyor. (0 Üye ve 1 Misafir)
 
Seçenekler
Konuyu değerlendir
Konuyu değerlendir:

Benzer Konular
Konu Başlıkları Konuyu Başlatan

Medineweb Ana Kategoriler

Cevaplar Son Mesajlar
Yaşayan Dünya Dinleri Medineweb Konu Özetleri makbergülü Yaşayan Dünya Dinleri 2 04 Mayıs 2021 15:57
Yaşayan Dünya Dinleri İlk 4 Ünite HıFz Yaşayan Dünya Dinleri 4 04 Aralık 2020 20:54
Yaşayan Dünya Dinleri Erol 71 Tüm Ders Özetleri / MEDİNEWEB nurşen35 Erol 71 Hoca'nın Toplu Özetleri 20 22 Şubat 2019 20:41
Yaşayan Dünya Dinleri 1/10 Ünite Özetleri 2018/Medineweb nurşen35 Yaşayan Dünya Dinleri 5 07 Nisan 2018 22:50
İlahiyat Önlisans 2.Sınıf Yaşayan Dünya Dinleri ünite özetleri Milena Yaşayan Dünya Dinleri 20 07 Nisan 2014 19:27

Bir Ayet Bir Hadis Bir Söz | www.kaabalive.net Bir Ayet Bir Hadis Bir Söz | www.medineweb.net Yeni Sayfa 1
.::.Bir Ayet-Kerime .::. .::.Bir Hadis-i Şerif .::. .::.Bir Vecize .::.
     

Medineweb Sosyal Medya Gruplarımız:  Medineweb   Medineweb   Medineweb   Medineweb   www.alemdarhost.com sunucularını Kullanıyoruz.



1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201 202 203 204 205 206 207 208 209 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222 223 224 225 226 227 228 229 230 231 232 233 234 235 236 237 238 239 240 241 242 243 244 245 246 247 248 249 250 251 252 253 254 255 256 257 258 259 260 261 262 263 264 265 266 267 268 269 270 271 272 273 274 275 276 277 278 279 280 281 282 283 284 285 286