İnkârî (Reddetme) Amaçlı Sorular
1.
Nisa Suresi 39. ayet
Arapça:
وَمَاذَا عَلَيْهِمْ لَوْ آمَنُوا بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَأَنْفَقُوا مِمَّا رَزَقَهُمُ اللَّهُ
Anlam (inkârî):
> ........ onlara ne zararı olurdu?
Tefsir:
Ferrâ: Açık bir inkârî istifham; zarar ihtimali reddedilir.
Taberî: İman ve infakın terkine karşı güçlü bir reddiye.
Zemahşerî: Soru formu ile muhatap susturulur.
2. Yasin Suresi 78. ayet
Arapça:
مَنْ يُحْيِي الْعِظَامَ وَهِيَ رَمِيمٌ
Anlam (inkârî):
> (İnkârcının sözü
Kim diriltebilir ki?
> Cevap: Allah diriltir.
Tefsir:
Ferrâ: Zahiren soru, hakikatte inkâr.
Taberî: Devam ayeti cevap verir (Allah diriltir).
Zemahşerî: İnkârın batıllığı teşhir edilir.
3. Mülk Suresi 21. ayet
Arapça:
أَمَّنْ هَذَا الَّذِي يَرْزُقُكُمْ إِنْ أَمْسَكَ رِزْقَهُ
Anlam (inkârî):
> Allah keserse kim rızık verebilir? > Hiç kimse.
Tefsir:
Ferrâ: İmkânsızlığı ifade eden inkârî soru.
Taberî: Rızkın tek kaynağı Allah’tır.
Zemahşerî: Muhatabı çaresizlikle yüzleştirir.
4. Zümer Suresi 38. ayet
Arapça:
قُلْ أَفَرَأَيْتُمْ مَا تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ أَرَادَنِيَ اللَّهُ بِضُرٍّ هَلْ هُنَّ كَاشِفَاتُ ضُرِّهِ
Anlam (inkârî):
> Onlar Allah’ın verdiği zararı kaldırabilir mi? > Hayır.
Tefsir:
Ferrâ: “هل” burada inkâr içindir.
Taberî: Putların aczi ortaya konur.
Zemahşerî: Tevhid vurgusu, inkâr yoluyla güçlenir.
5. Fatır Suresi 3. ayet
Arapça:
هَلْ مِنْ خَالِقٍ غَيْرُ اللَّهِ يَرْزُقُكُمْ مِنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ
Anlam (inkârî):
> Allah’tan başka yaratıcı var mı? > Yoktur.
Tefsir:
Ferrâ: “هل” nefiy anlamı taşır.
Taberî: Yaratmada teklik (tevhid).
Zemahşerî: Soru ile kesin red yapılır.
6. Tur Suresi 35. ayet
Arapça:
أَمْ خُلِقُوا مِنْ غَيْرِ شَيْءٍ أَمْ هُمُ الْخَالِقُونَ
Anlam (inkârî):
> Kendi kendilerine mi yaratıldılar? Yoksa kendileri mi yaratıcıdır? > Hayır.
Tefsir:
Ferrâ: İki ihtimal de reddedilir.
Taberî: Yaratıcının Allah olduğu ispatlanır.
Zemahşerî: Mantıkî zorunlulukla inkâr çökertilir.
7. Neml Suresi 60. ayet
Arapça:
أَإِلَٰهٌ مَعَ اللَّهِ
Anlam (inkârî):
> Allah ile beraber başka ilah mı var? > Asla yok.
Tefsir:
Ferrâ: Kısa ama güçlü inkârî yapı.
Taberî: Şirk reddedilir.
Zemahşerî: Belagatın yoğun örneklerinden.
8. Enbiya Suresi 22. ayet
Arapça:
لَوْ كَانَ فِيهِمَا آلِهَةٌ إِلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتَا
(Bağlamda inkârî sorgulama içerir)
Anlam:
> Birden fazla ilah olsaydı düzen bozulurdu > Demek ki yoktur.
Tefsir:
Ferrâ: Dolaylı inkâr (burhânî anlatım).
Taberî: Kozmik düzen delil olarak sunulur.
Zemahşerî: Mantıkî (burhanî) retorik.