Şems Suresi Ne Anlatıyor? Konusu, Mesajları ve Kısa Tefsiri (91. Sure)

[nurşen35]

Şems Suresi Ne Anlatıyor? Konusu, Mesajları ve Kısa Tefsiri (91. Sure)

Şems Suresi, Kur’an-ı Kerim’in 91. suresi olup Mekke döneminde nazil olmuştur. Bu surede insanın nefsi, iyilik ve kötülük eğilimleri, arınma ve hüsran kavramları güçlü bir üslupla anlatılır. Peki Şems Suresi bize ne anlatıyor? İşte surenin konusu, mesajları ve kısa tefsiri…



ŞEMS SURESİ
"Şems" kelimesi güneş anlamına gelmektedir. Surenin ilk ayetinde güneş üzerine yemin edildiği için sure bu ismi almıştır. 15 ayetten oluşan Şems Suresi, Mekke'de inmiştir. İlk Mekkî surelerdendir. Mushaftaki sıralamada 91., nüzul sırasına göre ise 26. suredir.


Yüce Allah'ın yarattığı varlıklar üzerine yemin etmesi,
İnsanın bazı ahlaki özellikleri,
Semud kıssası.



Yüce Allah güneşe, kuşluk vaktine, aya ve benzeri varlıklar üzerine yemin ederek başlamaktadır. Kur'an-ı Kerim'de dikkat çeken nokta şudur ki, yüce Allah daima insanın yapamayacağı, sadece kendisinin yarattığı varlıklar üzerine yemin etmektedir.


İnsanı yaratan, şüphesiz ki Allah'tır. Bu surede insanın yaratılışından bahsedilmekte ve onun hem iyiliğinin hem de kötülülüğünün kendisine ilham olunduğu dile getirilmektedir. Bu durum, insanın bir takım iyi ve kötü ahlakî vasıflarını yaratılıştan getirdiği gerçeğini ortaya koymaktadır. Bu ayetlerde geçen iyiliğin ve kötülüğün ilham edilmesi ile nefsî arzu ve isteklerin insanı yönlendirici özelliği olduğuna dikkat çekilmektedir. Bununla birlikte, nefsini kötülüklerden arındıranın kurtuluşa ermiş, onu kötülüklere gömenin de ziyan etmiş olduğu dile getirilmektedir. Ancak ayetlerden, insanın iyiliği veya kötülüğü tercih etme hakkı ve yeteneğinin olduğu da anlaşılmaktadır.


Peygamberlerine isyan edin toplumlar helak edilir. Geçmişte Semud kavmi de peygamberlerini yalanlamışlardı. Allah Semud kavmine günahları sebebiyle büyük bir felâket göndermiş ve hepsini helâk etmiştir.





Sadakallahü'l Aliyyü'l Azim..




Adı: Adını, sûrenin ilk kelimesi olan ve “güneş” anlamındaki “şems”ten alır.
Nüzul zamanı: Üslubtan, bu surenin Mekke döneminin başlangıcında nazil olduğu anlaşılmaktadır. Ancak bu surenin nüzul zamanı, Mekke’de Rasulullah’a muhalefetin şiddetlendiği dönemdedir.

Konu: Sure, iyilik ve kötülük arasındaki farkı anlatmaktadır. İyilik ve kötülük arasındaki farkı anlamamakta ısrar eden insanlar ise kötülüğün sonu ile korkutulmaktadırlar.
Sure konu bakımından ikiye ayrılmıştır. Birinci kısım başlangıçtan 10. ayete kadar devam eder. İkinci kısım da 11. ayetten surenin sonuna kadar sürer. Birinci kısımda üç şey anlatılmıştır: Birincisi, güneş ve ay, gece ve gündüz, yeryüzü ve gökyüzü ve gökyüzünün birbirinden farklı ve birbirine zıt olması gibi iyilik ile kötülük de birbirinden farklıdır. Netice olarak da birbirine zıttır. Bunlar şekil olarak aynı olmadıkları gibi netice itibariyle de aynı olamazlar. İkincisi, Allah (c.c.) insana hisler ve zihnî yetenekler vererek onu bu dünyada tamamen habersiz bırakmamıştır. Fıtrî bir ilham aracılığıyla, şuuraltında bile olsa iyi ile kötü arasındaki farkı anlayabilecek, doğru ve yanlışı, hayır ve şerri birbirinden ayırdedebilecek hissi vermiştir. Üçüncüsü, insanın geleceği Allah’ın ona verdiği irade ve kararı kullanarak iyi ya da kötü eğilimlerden hangisini güçlendirip hangisini bastıracağına bağlıdır.
Eğer iyilik eğilimlerini güçlendirir, takviye ederse ve kötü eğilimlerden de nefsini temizlerse o zaman felah bulacaktır. Bunun tersine eğer nefsinin iyilik eğilimlerini bastırırsa, kötülük eğilimlerini ise serbest bırakır ve güçlendirirse başarısızlığa, hüsrana uğrayacaktır.
İkinci kısımda tarihten bir örnek olarak Semud kavmi verilmiş ve risaletin önemi vurgulanmıştır. Allah (c.c.) her insana ilim ilhamı vermişse de, bu, hidayeti için yeterli olmadığından dünyaya peygamberler gönderilmiştir. İnsan hayır ve şerri yanlış felsefe ve ölçülere göre tayin ederek sapıklığa düştüğü için, Allah (c.c.) onların fıtrî ilhamına destek olmak üzere peygamberler aracılığıyla vahiy göndermiştir. Bunun nedeni, peygamberler insanlara, iyiliğin ve kötülüğün ne olduğunu açıkça göstersinler diyedir. Bunun bir örneği Hz. Salih (a.s) ‘dir. O, Semud kavmi için gönderilmiştir. Ama Semud kavmi kötülüğe o kadar batmıştı ki Hz. Salih’e karşı koyup O’nu yalanlamışlardı. İspat için Hz. Salih’ten bir mucize istemişlerdi. Onların bu taleplerine karşı Allah (c.c.) bir deveyi mucize olarak göndermişti. Ama buna rağmen onlar kötülüklerinden vazgeçmediler ve içlerinden en kötüleri olan birisi bu deveyi öldürdü. Bunun sonucunda da bütün kavim helak edildi.
Semud kıssası anlatılırken hiçbir yerde Kureyş’e hitap edilmemiştir. Yani bu surede Kureyş’e hitaben, “eğer siz Semud kavmi gibi Nebi’yi yalanlarsanız onların sonuna uğrarsınız” denmemiştir. O dönemde Mekke’deki şartlar tıpkı Hz. Salih ve Semud kavminin içinde bulunduğu kötü şartlar gibiydi. Onun için bu şartlarda Semud kavmini kısaca açıklamak yeterliydi. Çünkü Mekke’deki vaziyet, tıpkı tarihteki Semud kavminin işaret edilen şartlarına uyuyordu. (Tefhimü’l-Kur’an, Mevdudi)


Şems Suresi, insanın iç dünyasına yönelen en çarpıcı surelerden biridir. Nefsi arındırmanın kurtuluş, onu kirletmenin ise hüsran olduğu gerçeğini net bir şekilde ortaya koyar. Bu yönüyle sadece bilgi değil, aynı zamanda güçlü bir iç muhasebe çağrısıdır.


🏷️
Şems Suresi, Şems Suresi ne anlatıyor, Şems Suresi tefsiri, 91 sure, Kur’an tefsiri, nefis terbiyesi, İslam, sure mesajları